Wstęp

Tak, w końcu udało Ci się znaleźć źródło wody. Pijesz pierwsze łyki, czujesz jak chłód wody ochładza Twoje ciało, pijesz ile jesteś w stanie. Wieczorem pojawia się straszliwy ból brzucha, który uniemożliwia Ci dalszy marsz i kończy Twoją walkę o przetrwanie. Dzieje się tak dlatego, że zapomniałeś o jednej z podstawowych zasad survivalu, mianowicie o oczyszczaniu wody. Nawet jeżeli, znalezione przez Ciebie źródło wydaje Ci się odpowiednie, a woda nieskazitelnie czysta - jesteś w błędzie. Woda prawie zawsze zawiera, chodźby drobne zanieczyszczenia (np. embrionalne formy glist, bakterie czy wirusy ), które mogą Tobie zaszkodzić.

Oczyszczanie wody

Oczyszczanie wody jest jedną z podstawowych umiejętności survivalowych. Jeżeli nie będziesz potrafił uzdatnić wody, ryzykujesz własnym zdrowiem, a nawet życiem!
Jak zapewne wiesz w każdej wodzie, żyją rozmaite bakterie i mikroorganizmy, które mogą Ci poważnie zaszkodzić, np. powodując biegunkę, która wypłucze z Twojego organizmu resztki życiodajnej wody. Podstawową techniką oczyszczania wody jest jej gotowanie. Teoretycznie każdą znalezioną wodę powinieneś gotować przynajmniej 15 minut – tyle podręcznikowej teorii. W praktyce to się jednak nie sprawdza i zazwyczaj wodę w temperaturze wrzenia, trzyma się około 2-4 minut, dlaczego? Trzymanie wrzącej wody na ogniu, wymaga zużywania większej ilości paliwa. W terenie często rodzi się pytanie:

• Czy dana woda jest zdatna do picia?
• Czy powinienem ją gotować?
• Czy powinienem ją przefiltrować?

 Tutaj niestety nie ma jednoznacznych, prostych odpowiedzi. Będąc wysoko w Tatrach i widząc wypływającą ze skały wodę, można założyć że nadaję się do picia – jednak zawsze podejmujemy taką decyzję na własną odpowiedzialność.
 Bezkrytyczne stosowanie się do porad zawartych w podręcznikach survivalowych, czasami może zakrawać o szaleństwo, oto przykład:
Każdą wodę należy gotować przynajmniej 15 minut. W przypadku wody ze strumienia, nie widzę problemu – jednak jeśli chodzi o gotowanie zebranej rosy (sama rosa jest „czysta”, ale powierzchnie z której ją zbierasz niekoniecznie) może się zdarzyć, że cały życiodajny płyn nam wyparuje!

Jak sam widzisz, ciężko wydać jednoznaczną opinię, jednak podsumowując powiem: Zawsze gotuj wodę przynajmniej 15 minut - Twoje bezpieczeństwo, jest najważniejsze.

Skoro już powiedziałem Ci o gotowaniu, pora na pogłębienie wiedzy, teraz przejdziemy do budowy filtra oczyszczającego wodę.
W terenie możesz zbudować dwa rodzaje filtra

• Prosty – do którego wykonania wystarczy Ci to co masz na sobie
• Złożony – wymagający specjalnych materiałów (np. folii)

Filtr prosty

Filtr prosty, nie wymaga od Ciebie wielkich zdolności manualnych ani dużej wiedzy. Dzięki moim wskazówkom bez problemu będziesz wstanie samemu go zbudować. Do budowy filtra potrzebujesz:

• Trzech prostych gałęzi o długości około 1m
• Trzech kawałków materiału
• Kilka garści piasku i węgla drzewnego.

Patyki wiążesz ze sobą tworząc trójnóg (który swoją konstrukcją przypomina wigwam), następnie pomiędzy patykami rozwieszasz trzy warstwy materiału
I warstwa – zwykły materiał
II warstwa – Na m

ateriał kładziesz około 4-5 cm piasku (żeby filtr dobrze działał, należy na początku przez piasek przelać kilkanaście litrów wody – wiedza podręcznikowa)
III warstwa – Tutaj musisz położyć, jak najwięcej węgla drzewnego, jest to najważniejsza warstwa w filtrze, dlatego jeśli, będziesz mógł zrobić tylko jedną warstwę, zrób właśnie tę.
Wodę przepuszczoną przez filtr, należy oczywiście przegotować.

Schematyczny rysunek, przedstawiający filtr prosty.

Filtr złożony - destylator słoneczny

Schematyczny rysunek destylatora słonecznego.

Tym filtrem oczyszcza się wodę morską z soli, na tratwach

ratunkowych jednak w terenie też go możesz zrobić. Najprościej go wykonać kopiąc dołek w ziemi, następnie:
  włożyć do niego naczynie ze słoną wodą,
na środek tego naczynia kładziesz nowe suche naczynie,
dołek przykrywasz folią, a na środek foli kładziesz kamień – tak by znajdował się on nad suchym naczyniem.
Następnie dzięki promieniom słonecznym, woda zacznie parować, para osiądzie na folii i zacznie skraplać się do Twojego naczynia. Proces ten jest długotrwały i z jednego filtra, otrzymuje się około 0,5 litra wody dziennie. Jeżeli nie masz dwóch naczyń możesz włożyć do dziury ubranie nasączone wodą morską.

Inne metody oczyszczania wody

Pamiętaj że temperatura wody, ma wpływ na środki chemiczne – w zimnej wodzie jodyna i chlor działają wolniej. Dodatkowo mętna woda, również utrudnia prawidłowe działanie środków chemicznych. W takiej sytuacji powinieneś użyć większej ilości środka chemicznego lub przepuścić wodę przez filtr prosty czy zagotować. Pamiętaj, że jeżeli połączysz metody naturalne (gotowanie, filtr prosty z środkami chemicznymi - będziesz miał większą pewność, że woda rzeczywiście Ci nie zaszkodzi).

Tabletki do oczyszczania wody

Obecnie mamy ich duży wybór, dzięki chlor

owi zabijają patogeny w ciągu 15-30 minut, a dzięki jonom srebra zabezpieczają wodę przed ponownym zanieczyszczeniem na okres 6 miesięcy – uwaga, dane te mogą być różne w zależności od danych tabletek, zawsze należy przeczytać instrukcję używania, danych tabletek.

Nadmanganian potasu - kontrowersje!

Oczyszczanie wody tym środkiem, polecane jest jedynie w internecie. Dostępny w każdej aptece, w postaci kryształków lub pastylek. Można nim zarówno oczyszczać wodę (woda musi być, jedynie delikatnie zabarwiona na jasnoróżowy kolor), jak i dezynfekować rany (wodą o kolorze ciemnopurpurowym). Pamiętaj, że wodę oczyszczoną nadmanganem potasu, przed wypiciem należy zagotować, a dodatkowo możesz nawet przepuścić taką wodę przez węgiel aktywowany – powinna utracić jasnoróżowy kolor. Warto zwrócić uwagę że uzdatnianie wody nadmanganianem potasu jest polecane jedynie w Internecie (wątpliwe źródło) - w książkach o tematyce survivalowej nic nie piszę o tym sposobie, a sam nadmanganian potasu jest wymieniany jako substancja do dezynfekcji ran, lub do wzniecania ognia (po wymieszaniu z cukrem w proporcji 1:9, lub gliceryną) – nie polecam uzdatniania wody tym środkiem.

Jodyna

Do kupienia w aptece. Aby oczyścić wodę dodaje się po kilka kropel. Niektóre źródła podają, że jest niebezpieczna jedynie dla osób z alergią lub problemami z tarczycą – nie powinny jej także używać kobiety w ciąży. Inne z kolei mówią, że picie wody z jodyną przez dłuższy czas jest szkodliwe. Zaletą jodyny jest fakt, że działa szybciej niż chlor oraz pozostaje aktywna w wodzie zasadowej.

Chlor

Możesz go kupić w postaci tabletek lub kropli. Przed użyciem chloru musisz najpierw oczyścić wodę z zanieczyszczeń organicznych (patrz filtr prosty). Używanie chloru ma dwa minusy, są to:
- potrzebuje więcej czasu niż jodyna
- zasadowy odczyn wody (w wapiennych regionach) hamuje zdolność chloru do usuwania mikroorganizmów, w takich wodach chlor działa o wiele wolniej.

Filtry wodne

W sklepach outdoorowych i turystycznych dostępne są specjalne filtry i torby do uzdatniania wody, jeżeli wybierasz się w odległe rejony gdzie będziesz zdany tylko na siebie, powinieneś się w nie zaopatrzyć.

Do góry