Żmija zygzakowata - charakterystyka

Jad żmii

W przypadku ataku jad żmii zygzakowatej spełnia trzy podstawowe zadania:

  1. Unieruchamia ofiarę
  2. Doprowadza ją do śmierci poprzedzonej agonią
  3. Rozpoczyna proces trawienia (tzw. trawienie zewnętrzne) [1]

Warto pamiętać że jad żmii jest bezbarwny i nie posiada smaku, a toksyczne substancję które się w nim znajdują ulegają neutralizacji dopiero po osiągnięciu przez nie temperatury 100 stopni Celsjusza.[2]
W sytuacji gdy wąż się broni, ukąszenie nie ma na celu zabicie agresora – który najczęściej jest zbyt duży, by okazał się przydatny dla zwierzęcia – ale za sprawą bólu ma zniechęcić go do kolejnego ataku.[3]
Warto zaznaczyć że podczas ukąszenia, żmija zygzakowata wpuszcza w ciało ofiary od 0 do 75% posiadanego jadu – średnio jest to 20% zasobów. Jak już się zapewne domyślasz, żmija może dokonywać tzw. „suchych ukąszeń” podczas który nie wstrzykuje jadu w ciało ofiary. Z uwagi na niskie roczne zapotrzebowanie energetycznie – które wynosi około 350 kcal [4] - wąż ten nie może pozwolić sobie na nadmierne ruchy oraz utratę całego jadu podczas jednego ukąszenia.

Czy naprawdę jest tak niebezpieczna?

Żmija zygzakowata podobnie jak znaczna większość dzikich zwierząt woli uniknąć walki niż ją podjąć. Dlatego też w przypadku zagrożenia najczęściej wybiera ucieczkę, a jeżeli zadecyduje się zaatakować zawsze poprzedza to ostrzegawczym syczeniem.
 W przypadku gdy żmija wyczuje nagłe zagrożenie (np. gdy zostanie nadepnięta) może ukąsić bez ostrzeżenia – warto jednak zauważyć że jad żmii może być niebezpieczny dla dzieci i osób starszych, w innych przypadkach bardzo rzadko dochodzi do śmierci ukąszonego człowieka.


Pisząc artykuł oprócz własnych obserwacji podpierałem się następującą literaturą:

  • Polska. Gady, płazy i ryby, encyklopedia ilustrowana, wyd. carta blanca, Warszawa 2010
  • Płazy i gady Polski [atlas] Marian Młynarski, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1971
  • Pierwsza pomoc i leczenie psów ukąszonych przez żmiję zygzakowatą : niezbędny poradnik dla właściciela psa i jego lekarza weterynarii / Alexander Maria Dzieduszycki, Wydawnictwo SI-MA, Warszawa 2008 - bardzo dobra pozycja, polecam mimo że nie mam psa.

Przypisy:

  1. Alexander Maria Dzieduszycki,Pierwsza pomoc i leczenie psów ukąszonych przez żmiję zygzakowatą : niezbędny poradnik dla właściciela psa i jego lekarza weterynarii, Wydawnictwo SI-MA, Warszawa 2008, s.30
  2. W. Jaroniecki, Jadowite węże świata, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1988, p.122
  3. Alexander Maria Dzieduszycki,Pierwsza pomoc i leczenie psów ukąszonych przez żmiję zygzakowatą : niezbędny poradnik dla właściciela psa i jego lekarza weterynarii, s. 31
  4. Tamże, s. 23

Poznaj nas

Nasza społeczność